Właściwości lecznicze

Ponad 100 lat temu zauważono silne właściwości antybiotyczne niektórych grzybów pleśniowych, a później, około 30 lat potem, wytworzono silne antybiotyki – penicylinę, biomycynę, aureomycynę i niektóre inne leki.

Właściwości lecznicze makromycetów zauważono znacznie wcześniej. Już w XVI wieku ekstraktu lub proszku z borowika używano do leczenia odmrożonych, zdrętwiałych części ciała, zwłaszcza palców stóp i rąk. Destylat z suszonych borowików zalecano do leczenia porażonych miejsc, a także zaburzeń narządów krążenia i nieżytu żołądka. Podejrzewa się, że borowik ma właściwości przeciwnowotworowe w chorobach żołądka; na przykład w Bawarii (Niemcy), gdzie je się dużo borowików, rak żołądka jest chorobą rzadką.

Z niektórych lejkówek (Clitocybe) i gąsek (Tricholoma) wyizolowano substancję przeciwbakteryjną klitocybinę (elitocybiri) i inne, które hamują aktywność życiową bakterii gruźlicy skóry i kości. Gronkowce, które wywołują ropiejące rany, niszczą ekstrakty z kurki, gąski zielonki, mleczaja rudego i pomarszczonego kolczakowca (raukšlėtasis dyglutis).

Opieńka miodowa jest grzybem przeczyszczającym. Nalewki alkoholowej z czarki czarnej (Sarcosoma globosuni) używano w medycynie ludowej przy reumatyzmie, a jej śluzu do leczenia ran. Właściwości przeciwalkoholowe ma nie tylko czernidłak pospolity, w którym wykryto bliską disulfiramowi substancję leczniczą koprynę, ale także borowik szlachetny dębowy, lejkówka buławotrzonowa, wonna gąsówka (kvapioji stirnabudė) i niektóre inne grzyby.

Muskarydynę, muskarynę i inne substancje muchomorów wykorzystuje się do pobudzania gruczołów dokrewnych i leczenia sklerozy, skurczów naczyń i chorób nerwowych. Jedzenie gąski liliowej (lelijinis baltikas) i czernidłaka kołpakowatego obniża poziom cukru we krwi, a prawdziwy mleczaj (piengrybis grūzdas) pomaga pozbyć się kamieni nerkowych.

Rwę kulszową i zapalenie mięśni łagodzi nacieranie nalewką alkoholową z sromotnika bezwstydnego (młode owocniki wielkości i kształtu kurzego jaja).

Według najnowszych danych literaturowych polisacharyd lentinan, otrzymywany z shiitake (Lentinus edodes), który w Japonii i niektórych innych miejscach uprawia się sztucznie w dużych ilościach, energicznie zwalcza raka płuc. Twierdzi się, że niektórzy chorzy nawet wyzdrowieli. Substancja ta zwiększa też odporność chorego na wirusa AIDS. Ten grzyb należałoby uprawiać także na Litwie.

Właściwości przeciwnowotworowe ma również wrośniak różnobarwny. Mocno reklamuje się także lakownicę żółtawą (Ganoderma lucidum); zaleca się ją do odchudzania, długowieczności i wzmacniania układu odpornościowego, a sprzedaje się ją nawet w postaci proszku, kapsułek i ekstraktów. Trzy ostatnie grzyby (shiitake, wrośniak różnobarwny i lakownica żółtawa) są w Japonii, Chinach i innych krajach Azji Wschodniej nie tylko reklamowane, ale i stosowane w postaci kapsułek, proszku i ekstraktu. W tym celu są również uprawiane sztucznie.

Cieszy, że badania naukowe nad właściwościami leczniczymi grzybów wzbudziły zainteresowanie także na Litwie.